Category Archives: Το χρώμα του ανέμου

Πλατεία Βικτωρίας. Πλατεία κοινωνικοποίησης.

victor-englishΚάπου εκεί, κάτω από την Πατησίων και πάνω από τη Λιοσίων, η πλατεία Βικτωρίας παραμένει ζωντανή. Τον τελευταίο καιρό, μπορεί να μην κουβαλάει στις πλάκες της, στα παρτέρια και στα παγκάκια δακρύβρεχτες ιστορίες προσφυγιάς που να μοντάρονται σε φιλάνθρωπα μηντιακά πλάνα, αλλά κουβαλάει ζωντανές ιστορίες προσφυγιάς, ιστορίες πόνου, θυμού, σεβασμού, αναζήτησης, οργάνωσης και εφευρητικότητας. Η πλατεία αποτελεί τόπο κοινωνικοποίησης και συνάντησης, κατά βάση μεταναστών αφγανικής καταγωγής. Μεταναστών και μεταναστριών για τους οποίους η πλατεία τώρα δεν είναι ακριβώς το σπίτι που τους κοιμίζει. Αυτό είναι κάποιο ανοιχτό κέντρο κράτησης. Και ερχόμενοι κάθε μέρα εδώ, κουβαλούν τις εμπειρίες τους και τις αφηγήσεις τους από αυτά τα κέντρα στα οποία η αστυνομία και ο στρατός απαγορέυει την είσοδο σε οποιονδήποτε πέρα από τους εγκλείστους και τις οργανώσεις διαχείρισής τους.

Εάν καθίσεις μαζί τους και πιάσεις την κουβέντα θα σου αραδιάσουν ένα μωσαϊκό από λόγους για τους οποίους συναντώνται καθημερινά στην πλατεία. Στη συγκεκριμένη πλατεία. Στη Βικτώρια. Γιατί δεν μπορούν να μείνουν στη φυλακή του Ελληνικού, γιατί εδώ μαθαίνουν νέα από την πατρίδα, γιατί εδώ ακούνε και μιλάνε τη γλώσσα τους, εδώ βλέπουνε την φτιαξιά τους στον απέναντι, γιατί εδώ μαθαίνουν για τα σύνορα και τις πιθανότητες να ανοίξουν, γιατί εδώ θα αναζητήσουν τα ψεύτικα χαρτιά για να δοκιμάσουν να φτάσουν στον προορισμό τους, γιατί εδώ είναι τα μαγαζιά τους, γιατί εδώ μαθαίνουν αγγλικά.

Εδώ μαθαίνουν αγγλικά; Ναι. Ή τουλάχιστον εδώ μάθαιναν μέχρι το μεσημέρι του Σαββάτου 30 Απρίλη. Τότε, οι μπάτσοι που τριγυρνάνε κάθε μέρα εκεί, αποφάσισαν να προσάγουν τις δύο δασκάλες που είχαν καθήσει με την «τάξη» τους στο πλακόστρωτο της κάτω αριστερής γωνίας της πλατείας, γιατί ο τσιφ έχει δώσει εντολή να μην στέκονται μετανάστες πάνω σε αυτήν. Η πλατεία πρέπει να είναι καθαρή. Τα όργανα της τάξης ήξεραν όταν ειρωνεύονταν τις ευρωπαίες δασκάλες γιατί μαθαίνουν αγγλικά στους αφγανούς και όχι στους έλληνες. Ήξεραν ότι το να μην ξέρεις μια γλώσσα σε αυτή τη γαμημένη χώρα που να μπορεί να σε θέτει σε τροχιά επικοινωνίας με τους γύρω σου σε κάνει πιο ευάλωτο, πιο υποτιμημένο, πιο φοβισμένο, πιο μόνο, πιο ξένο. Και αυτό που τους ενδιαφέρει δεν είναι μόνο να ξεριζώσουν οποιοδήποτε υποψία κοινωνικής συναναστροφής αυτών των ανθρώπων σε ένα δημόσιο χώρο. Αλλά να τους κάνουν να νιώθουν συνεχώς συναισθηματικά μόνοι, χαμένοι.

Έλα, όμως, που την εφευρητικότητα τη συναντάς καθημερινά στα μυαλά και στις πράξεις των ανθρώπων της πλατείας. Όπως συναντούσες και τους ανθρώπους που στο χέρι τους βαστούσαν συνεχώς ένα σημειωματάριο που στις σελίδες του είχε σκαλισμένα φαρσί πλάι σε αγγλικά.

Η εφευρητικότητα είναι όπλο. Η επιθυμία και η ανάγκη θα αναζητήσουν διεξόδους.

Advertisements

Πολύγλωσσος έρωτας.

Καθόταν κάποια ώρα στην πλατεία Βικτωρίας και η ορατή συνέπεια μίας συνάντησης που είχε καθυστερήσει ήταν ένα, μάλλον καθυστερημένο, γαργαλητό που είχε αρχίσει να νιώθει στο φάρυγγά του. Είχε επιλέξει αυτό το παγκάκι που ήταν αντίκρυ από την έξοδο του ηλεκτρικού σταθμού. Προς Πειραιά. Παρατηρούσε τους αφηρημένους περιπατητές της πόλης. Δοκίμαζε το μυαλό του με σπαζοκεφαλιές από ποιό κτίριο να έρχονται και σε ποιό κτίριο να πηγαίνουν. Κολλούσε με τις λεπτομέρειες των ρούχων τους. Μία κλωστή κρεμόταν εκεί, ένα μισοραμμένο κουμπί λίγο παραπάνω. Αλλά πεισματικά δεν έβαζε τον σκούφο του, ούτε σήκωνε τον γιακά του παλτού του. Δεν ήθελε να δώσει μια εικόνα «οχύρωσης» από τους πολύγλωσσους τύπους που κυκλοφορούσαν γύρω του. Θεωρούσε ότι θα έπρεπε να είναι υπόδειγμα αντιρατσισμού. Τον έβλεπαν εξάλλου, έστω και φευγαλέα, τόσα μάτια που έβγαιναν από τις σκάλες του τρένου.

Δίπλα του καθόταν ένας τέτοιος πολύγλωσσος τύπος, με όχι πολύ περισσότερη εμπειρία από 20 χρόνια ζωής, και που δεν είχε τέτοιους ενδοιασμούς. Κρατιόταν ζεστός από τα ακραία-καιρικά-φαινόμενα για τα οποία μας είχαν ζαλίσει τις προηγούμενες ημέρες οι μετεωρολόγοι και ας μην είχε ακούσει αυτός τίποτε γι΄ αυτά. Κοιτούσε αφηρημένος στο βάθος, προς το άλλο παγκάκι όπου είχαν στριμωχτεί πέντε γερόντια και ας υπήρχαν θέσεις άδειες δίπλα μας. Δεν φανταζόταν να του περνούσε από το μυαλό ότι τα πέντε γερόντια μπορεί να ήταν λίγο ρατσιστές. Εκείνου ήταν το πρώτο πράγμα που του πέρασε βλέποντάς τους να στριμοκωλιάζονται λες και απέναντι από εκείνο το παγκάκι να ήταν η μόνη ανοιχτή τηλεόραση που θα έπαιζε το «καλημέρα ζωή».

Μετά από κανα 20λεπτο που ο καθένας τους κοιτούσε εκεί που ήθελε να κοιτάξει και μόνο κάτι εκατέρωθεν μισολοξές ματιές θυμίζανε ότι καθόντουσαν δίπλα-δίπλα, μία κοπέλα πλησίασε την πολύγλωσση μεριά του παγκακίου. Είχαν την οικειότητα του κοινού τόπου και της κοινής μοίρας. Είχαν την αυτοπεποίθηση των κοινών βιωμάτων. Η απαλή γκρίζα μαντήλα της χώθηκε κάτω από τον σκούφο του νεαρού. Έγειρε το κεφάλι της στον λαιμό του, ξετύλιξε με φιδίσεις κινήσεις το κασκόλ και άρχισε να του ψιθυρίζει τραγουδιστά τα πιο όμορφα αραβικά ερωτόλογα που είχαν ακούσει ποτέ τα παγκάκια της πλατείας. Τί κι αν δεν καταλάβαινε τη γλώσσα; Ένιωσε να γίνεται ραβασάκι των σχολικών χρόνων στις τσέπες πιτσιρικάδων που μόλις είχαν δει στο σινεμά το «A girl walks home alone at night». Του φάνηκε ότι είδε τους επιβάτες του ηλεκτρικού να στήνουν αυτοτελείς χορογραφίες στους ρυθμούς των ψιθύρων. Τα περιστέρια της πλατείας κυκλώνανε τη μουσική, και η μουσική τετραγώνιζε τις γωνίες όπου θα πηγαίνανε να θορυβήσουν. Έγινε ένα faber castell 2Β που μισοσκάλιζε στο χαρτί τους φθόγγους που γίνοταν εκείνος ο υπέροχος ήχος που άκουγε. Είδε τα παιδιά που καθόντουσαν δίπλα του να σβήνουν το τραγούδι αγγίζοντας τα χείλη τους, μπερδεύοντας τα ακροδάκτυλά τους και καταλήγοντας σε μία τρυφερή, τρυφερή αγκαλιά.

Πες τα βρε Καιτούλα…

IMG_0825

Κλεφτές ματιές στα τρεμμάμενα φώτα που πηγαινοέρχονται σε μία ταλαιπωρημένη άσφαλτο. Παιχνιδίσματα με τις σκιές γύρω από τσαμπουκαλεμένες, βρώμικες κολόνες. Ανάμεσα σε βαριεστημένους ταρίφες που περιμένουν την επόμενη κούρσα. Απέναντι από 24ωρα φαγάδικα όπου το λουμπεναριό συναντιέται με την πείνα του πάνω σε πλαστικά τραπέζια. Πλάι σε ντάγκλες. Και αλκοολικούς που θα σου πουν μία κουβέντα χωρίς να ξεσυνερίζονται τα νυσταγμένα μάτια σου. Μετανάστες που περιμένουν το επόμενο 11. Μπάτσοι που δεν τους έκατσε αυτό το βράδυ να πετύχουν τα τσογλάνια. Ακροδάχτυλα που καταλήγουν ζωντανές χρωματικές παλέτες. Μικρά αποδεικτικά στοιχεία. Ένας δείκτης αποκαμωμένος από την μάχη με τη μισοβουλωμένη βαλβίδα. Μία ανάσα που βρωμάει από τη νυχτιά. Αλλά στο τέλος, επιτέλους, όλοι αυτοί οι άνθρωποι που στέκονται μέσα από τα πλαστικά, ανά τόσα μέτρα στους δρόμους της μητρόπολης, όρθιοι, χαμογελαστοί, λουσάτοι, έχουν να πουν και κάτι. Για την αποψινή νυχτιά και για τις (ταξικές) κόντρες αυτού του κόσμου.

Ας έχουμε τον ίσκιο μας…

 

Αυτές τις μέρες η υπουργός μεταναστευτικής πολιτικής μας είπε ότι κάνει βόλτες στην πόλη. Και σε αυτές τις βόλτες συναντά μετανάστες και πρόσφυγες να λιάζονται σε παγκάκια και πλατείες. Εκεί παραδίπλα από ένα παγκάκι, σε ένα γυρτό κλαδί, ήταν ένα αηδόνι που τα έλεγε τόσο καλά… Για τους φτωχούς, τους αφεντάδες, τη σκιά και τον ήλιο.

Όλοι εκεί

amygdal14022015Νωρίς το ξημέρωμα, όταν γύρισε το κλειδί της εξώπορτας, δεν τον περίμενε καμία έκπληξη. Το γεγονός σαν τέτοιο, σα μία στιγμή του θεάματος, ήταν αρκετά χαμηλά. Πάνω του αναπηδούσαν υπέρτιτλοι για την εθνική διαπραγμάτευση, για τα αστυνομικά τμήματα που έμειναν χωρίς θέρμανση και κάτι φωτορεπορτάζ με ξέκωλα, ιδανικά για ξενυχτισμένες μπυροκοιλιές που βρωμάνε σπέρμα και ιδρώτα. Κούρνιασε στην πολυθρόνα. Αναρωτήθηκε για τη ματαιότητα των επιλογών του, συναντήθηκε -αφού προσπέρασε τόνους φιλανθρωπίας- με την αναισθησία των καιρών, (ξανα)θυμήθηκε ότι ζει σε μία γαμημένη κοινωνία που ξύπνησε αριστερή ενώ το προηγούμενο βράδυ κοιμόταν παθιασμένα με την ακροδεξιά, έφερε μπροστά του τα μάτια των ανθρώπων που ήταν μαζί λίγο νωρίτερα. Βαριά από την κάπνα, κουρασμένα από την αμηχανία των στιγμών, ξενυχτισμένα στον χρόνο. Αλλά ήταν εκεί.

Τρεις μέρες, τρεις νεκροί. Ο Σαγιέντ, ο Μοχάμεντ, και ένας ανώνυμος στο αλλοδαπών της Θεσσαλονίκης. Και αυτοί ήταν εκεί. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, σε ένα κρατητήριο. Έγκλειστοι, όχι από επιλογή τους. Και οι διπλανοί τους, που ήταν επίσης εκεί, έπραξαν την μικροεξέγερσή τους. Έκαναν κτήμα τους το νεκρό σώμα του Μοχάμεντ, ήταν και το δικό τους σώμα. Αρνήθηκαν να το παραδώσουν στους ανθρωποφύλακες.

Το άλλο πρωί, ήταν και αυτοί εκεί. Όχι από μέσα, απ΄έξω απ΄τα συρματοπλέγματα. Ο υπουργός της αστυνομίας, κυβερνητικό κλιμάκιο, αριστεροί διαμεσολαβητές. Η γλώσσα της εξουσίας υποσχέθηκε ότι θα κλείσει την Αμυγδαλέζα. Δεν ψέλισσε τίποτα, όμως, για τη συνθήκη της διοικητικής κράτησης, αυτή που αιχμαλωτίζει χιλιάδες ανθρώπους σε κελιά και κοντέινερ ανά την επικράτεια. Η γλώσσα της εξουσίας ντύθηκε στ΄ αριστερά. Τόσο γοητευτική και ελπιδοφόρα που ακόμα και η αποστροφή του υπουργού ότι τα όσα λέει δεν αποτελούν καμία μομφή για τους εργαζόμενους στην Αμυγδαλέζα, ακούστηκε σα μία υψηλή νότα σε ένα σοπράνο κομμάτι ξεπλύματος των ανθρωποφυλάκων του κολαστηρίου.

Τρεις μέρες, τρεις νεκροί. Ο Σαγιέντ, ο Μοχάμεντ, και ο Ανώνυμος. Περιμένουν την πράξη μας. Περιμένουμε την πράξη μας. Σαγιέντ, Μοχάμεντ, Ανώνυμε, στείλτε ένα γεια εκεί που είστε και στον Σαχζάτ. Και στον Μπαμπακάρ. Και σε πολλούς άλλους που κάμποσοι από εμάς θυμόμαστε, είχαμε φίλους. Όχι, όσοι ζούμε σε αυτόν τον τόπο δεν είμαστε όλοι κανίβαλοι. Και κάθε φορά, με το σώμα σας και τη φωνή σας, μας υπενθυμίζετε γιατί (πρέπει να) τον μισούμε τόσο πολύ.

Κράτα το

5 καρέ από αυτούς που δεν ξεχνάνε, για να τα φυλάξεις στον κόρφο σου εκεί πάνω, Σαχζάτ.

diadilosiloukman02diadilosiloukman05diadilosiloukman01diadilosiloukman03diadilosiloukman04

Οι τοίχοι των Πετραλώνων… μιλάνε και αυτοί για την αυριανή διαδήλωση μνήμης για τον Λουκμάν.

synthimadiadillouk03synthimadiadillouk02synthimadiadillouk01

Πλάι στους λησμονημένους αυτού του κόσμου

afisa-loukman-mnimi

Κι αν δεν είναι το Mos maiorum;

maps-Mos-maiorumΤο έθιμο των προγόνων, λοιπόν. Αν μη τι άλλο τα σύγχρονα κράτη και οι στρατοαστυνομικοί τους μηχανισμοί έχουν μία ιδιαίτερη τάση στην αναζήτηση κωδικών ονομασιών από το παρελθόν για να περιγράφουν το ζοφερό παρόν που απλώνουν τριγύρω μας. Η πράξη της φιλοξενίας στην αρχαία ελλάδα -ο ξένιος Ζεύς- συναντάει περήφανα τους άγραφους νόμους και τις κοινωνικές νόρμες της αρχαίας Ρώμης –το Mos maiorum. Και οι μετανάστριες εργάτριες και πρόσφυγες πολέμου είναι αυτοί και αυτές που βιώνουν στο πετσί τους την ουσία των αρχέγονων αναφορών των κρατών του ευρωπαϊκού νότου. Την ιδέα την έριξε το ιταλικό κράτος, δέκα ημέρες αφού ανέλαβε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και βρήκε σύμφωνους τους εθνικούς αστυνομικούς μηχανισμούς. Και φυσικά την Frontex, τον κατ’ εξοχήν στρατοαστυνομικό μηχανισμό που έχει συγκροτηθεί για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Σημεία ελέγχου σε σιδηροδρομικούς σταθμούς, λεωφορεία, τραμ, λιμάνια. Είναι η δεύτερη φορά που οργανώνεται μία τέτοια επιχείρηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιβεβαιώνοντας, προφανώς, την επιτυχία που είχε η πρώτη για τους σκοπούς των αφεντικών.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές οι αναφορές ζουμάρουν περισσότερο στην εξέλιξη της επιχείρησης στην κεντρική ευρώπη. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές το ελληνικό κράτος δεν έχει πάρει θέση επίσημα εάν συμμετέχει σε αυτή την επιχείρηση. Ίσως γιατί ζούμε σε αυτό το κοινωνικό περιβάλλον όπου τα λόγια έχουν γίνει περιττά. Τα ερωτήματα τίθενται ψυχρά και ακραία ρητορικά. Γιατί σε μία επιχείρηση της ευρωπαϊκής ένωσης εναντίον των μεταναστών να μην συμμετέχει ένα κράτος-μέλος και δή το ελληνικό; Ένα κράτος-μέλος το οποίο (μαζί με το ιταλικό) είναι η εμπροσθοφυλακή της ευρωπαϊκής αντιμεταναστευτικής πολιτικής; Γιατί να μη συμμετέχει σε μία τέτοια επιχείρηση ένα κράτος όπου εδώ και χρόνια έχει αναπτύξει τη μεθοδολογία και τον χωροταξικό σχεδιασμό, έχει συγκροτήσει τα κατάλληλα αστυνομικά σώματα και έχει καλλιεργήσει εκείνο το ιδεολογικό υπόβαθρο κοινωνικής συναίνεσης τα οποία απαιτούνται; Από τον «Ξένιο Δία» στην «Θέτις» και από τον «Θησέα» στην «Mos maiorum», το μόνο που αλλάζει είναι το όνομα, όχι οι πρακτικές. Και δεν θα ήταν καθόλου ακροβασία να ειπωθεί ότι το ελληνικό κράτος είναι σε θέση αυτή τη στιγμή να εξάγει γνώση προς την Ευρώπη για το πώς οργανώνονται και πραγματώνονται τέτοιες επιχειρήσεις. Σχεδίασε, δοκίμασε, έπαθε, αναβαθμίστηκε, εξοπλίστηκε, έβαλε τον στρατό στο παιχνίδι, έχτισε εκείνες τις κοινωνικές συμμαχίες που του δίνουν το ελεύθερο να πράξει εναντίον των μεταναστών και των μεταναστριών.

Σαν τί είδους παρέκκληση να καταγραφεί, λοιπόν, στην κοινωνική συνείδηση ένα ακόμα αστυνομικό πογκρόμ στο κέντρο της Αθήνας; Έχει γίνει τόσο συνηθισμένη και καθημερινή αυτή η εικόνα που ευνουχίζει την πολιτική σκέψη ή τα όποια συναισθήματα. Και γι΄αυτό δε θα γίνει καν αντιληπτό -σαν Γεγονός- εάν το ελληνικό κράτος συμμετέχει στην επιχείρηση Mos maiorum. Και γι΄αυτό όσο θα ψάχνουμε την κωδική ονομασία για μία κυνική κατηγοριοποίηση σε διαδραστικούς χάρτες, μπροστά μας θα ξεδιπλώνεται η βαρβαρότητα ενός σύγχρονου ολοκληρωτισμού.

Αποτυπώματα του ταξικού πολέμου.

diadilosi-dolof-metan-petralona

Αυτό το κείμενο δυσκολεύομαι να το ξεκινήσω. Νιώθω την ίδια δυσκολία με το απόγευμα, όταν έφτασα στην πλατεία Μερκούρη. Νεκρική σιωπή, αναγνωριστικά βλέμματα, οι πρώτες αμήχανες κουβέντες αναζητούν το διέξοδο ενός χαμόγελου που δεν έρχεται. Η ερώτηση είναι η ίδια: μάθαμε ποιοί είναι; Η καλύτερη μικροφωνική που ταιριάζει στη στιγμή, είναι η βουβή μικροφωνική. Χρειάζεται, όμως, να καταγραφούν πολιτικά οι εκλεγμένοι αριστεροί. Παίρνει την ντουντούκα ο πρώτος, συνεχίζει ο δεύτερος, νισάφι πια. Οι πρώτες φωνές, σφυρίγματα. Ας ξεκινήσουμε.

Αυτό το άσπρο φορτηγό, αφημένο καιρό τώρα σε εκείνη την γωνία, αποτελούσε ένα σημάδι στην Τριών Ιεραρχών. Ένα κενό σημάδι, από αυτά που αναζητάς αμήχανα τριγύρω όταν κάνεις αρκετές φορές το ίδιο δρομολόγιο. Το πρωί οι δημοσιογράφοι και οι κάμερες αναζητούσαν σημάδια από το αίμα του Σαχζάτ Λουκμάν. Πλέον εγώ θα αναζητώ τις μνήμες μίας ακόμη ταξικής δολοφονίας. Θα επιβεβαιώνω (ίσως λίγο αυτάρεσκα) όλους τους λόγους του κόσμου για τους οποίους μισώ τους φασίστες. Θα βρίσκω το σθένος να χλευάζω και να φτύνω τους ρατσιστές της διπλανής πόρτας, που στέκουν αποσβολωμένοι μπροστά στην αγριότητα του περιστατικού, αλλά παραμένουν πιστοί υπερασπιστές των υλικών τους συμφερόντων.

Θα είναι δύσκολο να λησμονήσω αυτό το σημείο. Δεν έχω σταματήσει -όποτε περνώ- να κοιτάω το αίμα που έχει ποτίσει η Τρώων, στο σημείο που είχε γίνει η δολοφονική επίθεση στην Κωνσταντίνα Κούνεβα. Θα ήταν μία εύκολη λύση να αλλάξεις δρομολόγιο. Και βολική. Αλλά οι καιροί δεν είναι για βολέματα.

Πότε θα πάψει η γειτονιά να έχει αυτά τα ιδιότυπα μνημεία, αποτυπώματα του ταξικού πολέμου; Και κάθε γειτονιά…

Κράτα το