Η γειτονιά των λούμπεν αγγέλων

monastir-geiton-aggelosΥπάρχει κάτι που μπορεί να βγάλει περισσότερα σιχτιρίσματα από τα χείλη σου, από το να ξυπνάς στις 8 το πρωί της Κυριακής να πας για δουλειά. Να ξυπνάς στις 8 το πρωί της Κυριακής να πας για δουλειά και η κυρά από το απέναντι μεσοπολεμικό δίπατο να έχει βάλει προυνό-προυνό στη φωτιά το μεσημεριανό φαγητό. Και οι μυρωδιές να σε γεμίζουν με αναμνήσεις και προσμονές κυριακάτικης σχόλης. Από την ασήκωτη κουβέρτα και τον στεγνό από το βραδινό αλκοόλ ουρανίσκο, στην κουνιστή καρέκλα πάνω στην κόκκινη φλοκάτη της γιαγιάς και την κυριακάτικη εφημερίδα που το ξεφύλλισμά της ξεκινάει με μικροαστικά κλισέ για τα άχρηστα ένθετα. Οι μυρωδιές βέβαια δεν ενεργοποιούν πάντα ευχάριστα αντανακλαστικά, ακόμα και αν αυτές παραπέμπουν σε εικόνες οικογενειακής θαλπωρής ή στα παγκάκια των παιδικών σου χρόνων. Δύο χρόνια πλάι στο εργοστασίο της ΙΟΝ στην Πειραιώς, σε ένα τηλεφωνικό κέντρο θυγατρική της θυγατρικής, είναι αρκετά για να σε κάνουν κάθε πρωί να θέλεις να ξεράσεις όλα τα παράγωγα της σοκολάτας που έχεις γευτεί.

Στο τρένο τα πρωινά της Κυριακής συναντάς εκείνους τους ανθρώπους που δε θα συναντήσεις σε καμία άλλη ώρα ή ημέρα της εβδομάδας. Αυτό που τους κάνει μοναδικούς είναι το ντύσιμό τους. Τους κοιτάς και είσαι σίγουρος ότι έχουν περάσει μπροστά στον καθρέπτη περισσότερη ώρα απ’ όση στο τραπέζι της κουζίνας για τον πρωινό τούρκικο καφέ. Είναι οι άνθρωποι για τους οποίους η Κυριακή είναι μία ιεροτελεστία, το κατέβασμα στο παζάρι στο Μοναστηράκι είναι μία μυστηριακή στιγμή, ανάλογη των χριστιανών και της εκκλησίας. Κόντρα ξύρισμα ακόμα και αν το γλιτσιασμένο μαλλί μαζεύει τις μύγες του ντουνιά. Σιγυρισμένο μουστάκι, ακόμα και αν το υπόλοιπο δέρμα του προσώπου προδίδει την κούραση. Σακάκι και βελούδινο παντελόνι, ακόμα και αν τη φανέλα από μέσα στην έχει φάει ο σκόρος. Λουστρίνι από τον πάγκο της λαϊκής αγοράς, ακόμα και αν η κάλτσα από μέσα είναι τρύπια. Άδειο πορτοφόλι, αποκαμωμένα αλλά περήφανα βλέμματα. Ποιός είπε ότι οι λούμπεν προλετάριοι δεν έχουν τις δικές τους τελετουργίες; Είναι το εβδομαδιαίο ραντεβού τους με τον χώρο όπου έκαναν το πρώτο τους μεροκάματο, όπου δοκίμασαν την εφευρετικότητά τους για να βγάλουν ένα δίφραγκο, όπου έπαιξαν ξύλο, εξαπάτησαν και εξαπατήθηκαν, φέρμαραν και έτρεξαν, ερωτεύτηκαν και χυδαίησαν. Τους κοιτώ στο βαγόνι, τους κοιτώ στα στενά του Μοναστηρακίου. Το ντύσιμο, τα ρούχα, δεν επιβάλλονται από τους κοινωνικούς ρόλους ενός καπιταλιστικού κόσμου. Το ντύσιμο, τα ρούχα τους, το σώμα τους εν τέλει, είναι ένα ψηφιδωτό από εκείνους τους κοινωνικούς ρόλους που βρίσκονται στο περιθώριο, όχι επιτηδευμένα γιατί έτσι λέει η μόδα, αλλά γιατί μακρόχρονες επιλογές ζωής τους οδήγησαν εκεί. Και ζούνε κάθε λεπτό μαζί με αυτές.

Το λούμπεν πλήθος έχει και λούμπεν συμπεριφορές. Και ξέρει καλά να προστατεύει τον εαυτό του ή τις κοινωνικές σχέσεις που έχει χτίσει και μέσα από τις οποίες αναπαράγεται. Έτσι, όταν αυτό το πρωινό ένα ζευγάρι ασφαλιτών έδεσαν έναν μεσήλικα που έσπρωχνε πειρατικά σιντί και άρχισαν τα κεφαλοκλειδώματα και τα γρονθοκοπήματα, το πλήθος ήταν εκεί για να τον υπερασπιστεί. Οι μπάτσοι έφταναν στο σημείο τρέχοντας, από παντού, στήνοντας μία χολιγουντιανή επιχείρηση, ανάστατοι, ακριβώς λόγω του ασύμμετρου πλήθους που κυκλοφορεί σε αυτά τα σοκάκια του κέντρου της Αθήνας.

Λίγο παραπέρα, στον πάγκο του παλαιοβιβλιοπωλείου, ένας γεματούλης έλληνας μετανάστης στην Αμερική ο οποίος ψάχνει να ικανοποιήσει παιδικά απωθημένα. Λίγο η περιέργεια, λίγο οι χαμένες κόντρες με τον (αριστερό) πατέρα, τον οδήγησαν να αναζητήσει «απαγορευμένα» μεταπολεμικά περιοδικά. Απαγορευμένα από το τότε κκε, απαγορευμένα και από τον πατέρα μέσα στο σπίτι. Η «Μάσκα» και η «Μασκούλα», ο «Ταρζάν» και το «Χτυποκάρδι», ο «Ποκοπίκο», απαγορευμένα όχι μόνο για πολιτικούς λόγους αλλά και γιατί αποτελούσαν «πηγή ηθικής και αισθητικής διαφθοράς της νεολαίας». Αλλά κάθε απαγόρευση συνθέτει γύρω της και εκείνες τις μεθόδους που θα οδηγήσουν στην παράκαμψή της, που θα συνθέσουν από μόνες τους ένα παιχνίδι άρνησης, εφευρητικότητας και -όταν φτάσεις στον στόχο- προσωπικής ικανοποιήσης απέναντι στις συμβάσεις, είτε τις οικογενειακές είτε τις ιδεολογικές. Και εκείνος ο γεματούλης κυριούλης, κάμποσα χρόνια μετά, πατέρας πλέον και αυτός, απλά αναμόχλευε στιγμές από το παρελθόν του, με τα παιδιά του να καιροφυλακτούν στην γωνιά.

Λούμπεν Μοναστηράκι, γειτονιά των αγγέλων και των διαβόλων, γειτονιά που προχωράει μέσα από τις συγκρούσεις και τις αντιφάσεις της. Θέλει τσαγανό για να την κατανοήσεις και να σταθείς μέσα σε αυτήν. Και μάλλον ποτέ δεν θα καταφέρεις να την ερμηνεύσεις μέσα από θεωρητικά σχήματα. Δεν είναι και άσχημο, όμως, η ζωή να μην χωράει σε θεωρητικά σχήματα, ε;

Κράτα το

Advertisements

Για πες...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.